Vung Viêng là một làng chài nhỏ yên bình trên vịnh Hạ Long, luôn thu hút đông du khách, đặc biệt là khách quốc tế.
Theo thống kê của Ban Quản lý vịnh Hạ Long, trong 7 tháng đầu năm, làng chài Vung Viêng đã đón 39.049 lượt khách, trong đó có đến 37.144 lượt khách quốc tế, chiếm hơn 95%. Vung Viêng còn được biết đến khi được nhiều tạp chí du lịch quốc tế bầu chọn là một trong những làng chài đẹp nhất thế giới.
Làng Chài Vung Viêng được Ban Quản lý vịnh Hạ Long quản lý trực tiếp và Hợp tác xã Dịch vụ du lịch Vạn Chài Hạ Long là đơn vị đầu tư cơ sở hạ tầng để tổ chức các hoạt động dịch vụ phục vụ du khách. Đến với làng chài Vung Viêng, du khách có thể đi từ cảng tàu du lịch Tuần Châu, cách khoảng 20 km.
Đi tàu khoảng hơn 30 phút, làng chài nhỏ yên bình nằm lọt thỏm giữa các dãy núi đá vôi hiện lên trước mắt. Ngay khi bước lên Trạm kiểm soát của Ban Quản lý vịnh Hạ Long, du khách được ngư dân, hướng dẫn viên giới thiệu sơ qua về làng chài Vung Viêng.
Theo đó, trước năm 2014, ngôi làng nổi này là nơi sinh sống, mưu sinh của 30 hộ dân và hơn 300 ngư dân qua nhiều thế hệ. Từ xa xưa, ngư dân địa phương đã lựa chọn khu vực này để lập làng chài bởi nơi đây kín gió, được bao bọc xung quanh bởi những dãy núi đá vôi cao nên tránh được mưa bão. Trước đây, ngoài việc mua thực phẩm từ đất liền về sử dụng, ngư dân còn tiến hành đánh bắt thủy hải sản ở quanh làng để phục vụ nhu cầu mưu sinh.
Từ năm 2014, nhằm giúp ngư dân có cuộc sống ổn định hơn, chính quyền địa phương đã yêu cầu người dân di chuyển lên đất liền sinh sống. Ngư dân được cấp nhà cửa, tạo công ăn việc làm giúp cuộc sống ngày càng tốt, ổn định hơn.
Hiện nay, tại làng chài Vung Viêng còn khoảng 30 căn nhà nổi nhưng không còn ngư dân sinh sống. Tuy vậy, vào ban ngày họ vẫn đến đây đánh bắt, nuôi trồng thủy sản nhỏ lẻ để vừa tạo kế sinh nhai, vừa trình diễn phục vụ du khách.
Ông Vũ Văn Hùng, Phó Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ du lịch Vạn Chài Hạ Long chia sẻ, sau dịch COVID-19, lượng khách đến làng chài giảm và chủ yếu là khách nước ngoài. Trung bình mỗi ngày đón tiếp hơn 100 lượt khách. Để thu hút và níu chân du khách hơn nữa thì cần đa dạng các dịch vụ, mở thêm các điểm tham quan, bãi tắm, trải nghiệm cho du khách.
Khu vực Vung Viêng được đánh giá là nơi có vẻ đẹp hoang sơ, yên bình. Đến đây, du khách sẽ tự chèo kayak hoặc đi thuyền nan có ngư dân chèo đưa đi dọc theo những vùng nước trong xanh, hai bên là dãy núi đá với những tạo hình tuyệt đẹp, cây cối xanh tốt. Đặc biệt, dọc theo tuyến là những chiếc bè, nhà chòi của người dân tạo nên khung cảnh trữ tình, yên bình. Ngoài ra, du khách có thể lên những bè nuôi hải sản của người dân để chụp ảnh check-in, tìm hiểu nghề nuôi cá, ốc ở đây hoặc trải nghiệm đi câu cá, đánh bắt hải sản cùng ngư dân; cùng thưởng thức các món hải sản đánh bắt ở đây.
Một khung cảnh độc đáo ở làng chài Vung Viêng, đó là chiếc vòm đá khổng lồ được tạo nên bởi thiên nhiên, có khoảng trống ở giữa một quả núi, thuyền nhỏ có thể đi qua. Hình ảnh vòm đá khổng lồ có hình dáng tựa một chiếc cổng làng giữa biển khơi được sắp đặt ngay lối vào như để chào đón du khách.
Ông Praveen Reddy, du khách đến từ Ấn Độ chia sẻ, đây là lần thứ hai ông đến Hạ Long, môi trường và không khí ở đây đã tốt hơn rất nhiều. Lần này, gia đình ông đến thăm làng chài Vung Viêng. Thật tuyệt vời khi được khám phá địa điểm và đời sống ngư dân làng chài này trong lòng vịnh Hạ Long. Theo ông, di sản không chỉ là cảnh đẹp mà chính văn hóa, đời sống của ngư dân vùng di sản cũng là điểm cộng hưởng để tạo nên nét riêng biệt của nó. Vịnh Hạ Long thật tuyệt, ông và gia đình sẽ tiếp tục khám phá thêm nhiều địa điểm nữa ở đây.
Anh Lennon, du khách đến từ Brazil không khỏi ấn tượng trước vẻ đẹp của làng chài Vung Viêng, anh cho biết: "Tôi thấy nhiều đánh giá tích cực trên mạng về làng chài Vung Viêng. Quả thực khi đến đây, tôi thấy nơi này mang một vẻ đẹp thật đáng ngạc nhiên mà tôi chưa từng thấy. Nhờ Vung Viêng mà tôi muốn khám phá thêm nhiều điểm thú vị trên Vịnh Hạ Long, đồng thời có nhiều ảnh đẹp để về khoe với bạn bè".
Ông Vũ Văn Khuyên, ngư dân tại làng chài Vung Viêng chia sẻ, gia đình gắn bó với làng chài từ những thời gian đầu, chứng kiến bao thăng trầm của làng chài. Hằng ngày, khách đến tham quan làng chài khá nhiều, chủ yếu là khách nước ngoài. Họ thích tự chèo kayak, hoặc đi thuyền nan để khám phá làng chài. Họ cũng thích lên các bè nuôi thủy sản để xem quá trình nuôi, cho cá ăn.
Theo Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, từ tháng 4/2016, Đề án thí điểm nuôi trồng thủy sản bền vững gắn với du lịch có trách nhiệm tại Vung Viêng được triển khai. Đây là mô hình nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường gắn với du lịch có trách nhiệm trong khuôn khổ dự án “Sáng kiến liên minh Hạ Long - Cát Bà”. Việc nuôi trồng thủy sản phải gắn với bảo vệ môi trường di sản vịnh Hạ Long, nuôi theo phương thức thân thiện với môi trường, sử dụng thức ăn công nghiệp thay cho thức ăn tươi sống, sử dụng giống thủy sản có nguồn gốc rõ ràng, chọn loài nuôi phù hợp với hệ sinh thái. Thay vì hướng tới mục tiêu tạo ra sản lượng nuôi tối đa, mô hình nuôi trồng thủy sản thí điểm này được phát triển thành sản phẩm du lịch. Du khách đến tham quan khu vực Vung Viêng sẽ được chèo thuyền nan vào thăm khu nuôi trồng thủy sản, được cùng ngư dân chăm cá, thả mồi và thưởng thức ẩm thực miền biển trong không gian thanh bình.
Sau khi tham quan Vung Viêng, du khách có thể tiếp tục khám phá khu vực Tùng Sâu nằm ngay gần đó. Đây là một vùng biển kín, có phong cảnh đẹp, lặng sóng với các hệ sinh thái đặc trưng của vịnh Hạ Long. Du khách có thể khám phá cơ sở nuôi cấy ngọc trai. Tại đây, du khách được chứng kiến tận mắt các quy trình hình thành nên một viên ngọc trai quý, từ việc nuôi cấy cho đến khi thu hoạch, chế tác. Du khách cũng có thể mua các sản phẩm từ ngọc trai về làm quà.