Tác giả - tác phẩm


Nhà văn Nguyễn Văn Học đã có nhiều tác phẩm viết về những vấn đề của xã hội, đất nước, như  “Những cô gái bất hạnh”, “Gái điếm”, “Hỗn danh"... Nhiều tác phẩm đã tái bản, nhưng ấn tượng với bạn đọc hơn cả, theo tôi đó là về một Nguyễn Văn Học đi tiên phong khi khai thác những vấn đề thiên nhiên, sinh thái, môi trường. Những tác phẩm viết về vấn đề này mấy năm nay đã liên tục ra đời như “Mình ơi, anh cưới dòng sông nhé”, “Nhạc cây”... Và ngay đầu quý I năm nay, tiểu thuyết “Linh điểu” của Nguyễn Văn Học được phát hành đã một lần nữa minh chứng cho lối đi mới, riêng biệt khi nhà văn viết về vấn đề môi sinh với một nỗi lòng đau đáu.

Nhân vật chính trong “Linh điểu” là Diệp Vân - cô gái trong sáng, xinh đẹp, đặc biệt cô có một tâm hồn đa cảm, nhân ái, thích loài vật, nhất là chim muông. Từ nhỏ, Diệp Vân rất nhạy cảm với chim muông, hiểu được và chơi với chúng nên chim chóc đến nhà cô ngày một đông. Cô sẵn sàng cứu bất cứ chú chim nào bị thương, bị bắt, không hề quản ngại khó khăn, bỏ nhiều tiền bạc, thậm chí bất chấp nguy hiểm tính mạng để cứu đàn chim. Cô đã thổn thức, quằn quại khi đàn chim trong vườn bà ngoại bị sát hại. Diệp Vân luôn tự vấn, đau khổ tìm nguyên nhân. Chính cái đói nghèo cũng như sự độc ác của con người đã giết đi những người bạn của bầu trời. Yêu chim muông như vậy mà hằng ngày cô phải chứng kiến cảnh con người bắn, bẫy, giết bao nhiêu chim, vặt trụi lông chim đem ra chợ bán hay nướng sống trên than hồng. Hình ảnh bầy chim bị vặt trụi lông cứ trở qua trở lại ám ảnh người đọc.

Diệp Vân còn là một cô gái có số phận bất hạnh đáng thương. Cô bị bỏ rơi từ khi mới lọt lòng, được bà giáo Diệp Chi nuôi dạy và yêu thương như con gái. Khi mẹ đẻ tìm nhận lại Diệp Vân, vốn sẵn sự nhân ái cô đã nhận mẹ. Ngay từ nhỏ trên hai bả vai cô đã có hai vết sẹo gây cho cô khó chịu, ngứa ngáy, đau đớn. Khi lớn lên từ hai vết sẹo đó mọc hai cái cánh trắng muốt. Người ta coi cô là ma quỷ, săn đuổi để bắn cô như một con chim, cô phải chạy trốn nhiều lần. Dù cô là một cô gái nhỏ bé, chỉ biết chăm sóc, bảo vệ đàn chim trời, cố giữ vườn chim, rồi vườn chim bị mất do chính quyền bán đất, làm đường... cô lại cùng người thân trồng cây xanh để gọi đàn chim về, để cho đẹp làng quê nhưng vẫn luôn bị kỳ thị, rình rập. Để rồi cuối cùng chính người yêu cô, người vốn là kẻ độc ác chuyên đi bắn giết chim đã được cô cảm hóa. Song vì gia đình cấm không cho lấy con bé nửa người nửa chim mà anh chán đời quay vào đồi tìm bắn chim và làm cháy đồi. Trong lúc ấy, Diệp Vân đang bị một đội săn chim khác đuổi bắn, cô đã chạy lên đồi Cò thúc giục đàn chim bay đi tránh lửa, cô lao vào lửa, cô giãy giụa, đôi cánh bật tung...

Các nhân vật phụ khác là những người thân trong gia đình Diệp Vân cũng yêu thương, chăm sóc bầy chim muông như chăm sóc người thân, yêu chim như yêu bầu trời. Bà ngoại cả đời trông coi vườn chim rồi cũng bị chính những kẻ tàn ác giết chết. Mẹ nuôi, bà giáo Diệp Chi rất thương con, yêu thương bầy chim, sẵn sàng bỏ hàng trăm triệu ra giúp con gái mua chim để thả đi nhưng cũng không lại được với những kẻ săn bắn. Cô bạn Ngờ cũng đã mọc cánh và đang sống ở làng đó, vẫn hằng ngày bị truy đuổi săn bắn như chim, như ma quỷ. Chị gái Diệp Sương, hay cậu An, chú Quý công an xã, những người bạn trong Câu lạc bộ Bảo vệ động vật hoang dã cố gắng chung tay nhưng cũng không thực hiện được những điều cao cả khi chính quyền còn thờ ơ, lòng người còn vô cảm, coi chim muông, thiên nhiên là trời đất ban tặng thỏa sức khai phá, bắn giết vì miếng ăn trước miệng. Mỗi nhân vật một tính cách, một số phận nhưng đều trăn trở, đau đớn khi thiên nhiên bị con người tàn phá, chim chóc bị bắn giết. Khi con người đã khai thác tận diệt thiên nhiên thì đến một lúc nào đó thiên nhiên cũng sẽ biến mất khỏi cuộc sống này, như linh điểu đã bay đi mất.

Với 300 trang tiểu thuyết, giọng văn lúc mềm mại, nhẹ nhàng, lúc hối hả, gấp gấp, khắc khoải, tuôn trào, lúc hiện thực chao chát, hoang hoải, huyền ảo nhiệm màu, Nguyễn Văn Học đã găm vào lòng người đọc một nỗi đau đời, nỗi đau lòng khi thiên nhiên đang bị con người tàn phá.

NGUYỄN THU HẰNG