Thứ năm, 24/08/2017 15:54PM
Báo Hải Dương điện tử có các chuyên trang: Hải Dương online, văn nghệ và chuyên trang tiếng Anh cập nhật liên tục tin tức trong ngày
Tác giả - tác phẩm
Thi sĩ Hải Như: Một lối đi riêng độc đáo và những điều nhắn gửi
  31/07/2017 08:59:15 AM
Thi sĩ Hải Như đã trở về cõi vĩnh hằng ở tuổi 96 tại TP Hồ Chí Minh.

Sự ra đi của cụ Hải Như - người chiến sĩ cách mạng, nhà báo, nhà thơ cách mạng lớp báo chí Huỳnh Thúc Kháng đã để lại niềm xúc động lớn với những người đã biết cụ, đã gặp cụ, chuyện trò về thơ văn, dù chỉ một lần.

Tôi thuộc thế hệ sau, với hiểu biết về cụ, tôi muốn dùng hai chữ thi sĩ với cụ. Bởi vì người làm thơ thì nhiều mà thi sĩ - bậc kẻ sĩ thì ít.

Thi sĩ Hải Như tên thật là Vũ Như Hải. Quê gốc của cụ ở Nam Định, nhưng cụ được sinh ra tại khu vực Kính Chủ (Kinh Môn, Hải Dương). Phải chăng vì lẽ đó cụ đã lấy bút danh Hải Như để ghi nhớ nơi chôn rau cắt rốn của mình.

Thi sĩ Hải Như được nhiều người ca ngợi là người đầu tiên chọn một lối đi riêng trong thơ, tiêu biểu là tập "Thơ viết về Người" gồm hơn 40 bài thơ cụ viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh sau khi Người qua đời. Có không ít người hỏi chắc cụ đã được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần nên mới viết được những bài thơ, ý thơ, tứ thơ sâu sắc mà gần gũi như vậy? Thi sĩ Hải Như trả lời đại ý: "Tôi chưa được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh lần nào, nhưng qua tấm gương đạo đức, lòng yêu nước thương dân cùng tài năng kiệt xuất của một bậc vĩ nhân, tôi nghĩ như mình đã được gặp Người! Người ta quan trọng nhất là gặp nhau về tư tưởng". Giải thích thêm về những chuyện cụ thể trong bài thơ "Bác vẫn vào miền Nam đấy chứ" hoặc trong bài thơ kể về Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng hoa một nhà báo Pháp..., thi sĩ hoàn toàn chỉ biết được sự việc qua báo chí mà không tận mắt chứng kiến, thi sĩ nói đấy là những hình tượng hư cấu được phép trong thơ văn. Hư cấu chính là sự kéo dài thực tế và quay trở lại phục vụ thực tế.

Những lần cụ về thăm Báo Hải Dương trước đây, chúng tôi may mắn được tiếp đón, chuyện trò cùng vợ chồng thi sĩ khi đó đã ở tuổi ngoài 80. Trong các câu chuyện, cụ đều thể hiện rõ mối suy tư lớn về đất nước. Trong một bài thơ của tập "Thơ viết về Người", thi sĩ viết: "...Vui ta vui, nhưng đừng vui dễ dãi/ Đời rộng dài ta mới dựng xong khung...". Cụ cũng từng nói về trách nhiệm của kẻ sĩ, đất nước hưng thịnh hay suy vong có phần trách nhiệm của kẻ sĩ. Điều tâm nguyện theo suốt cuộc đời của cụ về sứ mệnh cao cả của người làm thơ cũng là lối đi riêng của cụ trong sự nghiệp thơ văn, là thức tỉnh mọi người, kể cả nhà cầm quyền. Cụ tâm sự: "Thơ tôi bao giờ cũng có điều muốn nói". Và, làm được điều đó cụ luôn có ý thức giữ mình trong sáng, trọn đạo bậc kẻ sĩ với đời.

Thi sĩ còn nói có hai loại người làm thơ văn: một là những người ưu thời, biết trăn trở lo lắng những cái lo của đời, có trách nhiệm với những điều mình viết, mang lại lợi ích cho mọi người; hai là những nhà thơ xu thời, chỉ biết viết những gì thuận tai cấp trên, tô vẽ những cái hay mà bỏ qua những điều chưa được...

Trong không ít bài thơ viết về đạo đức người cách mạng, thi sĩ từng đề cập vấn đề nhiều người quan tâm mà cụ đã sớm phát hiện và bày tỏ suy nghĩ về người đảng viên: hôm nay anh còn là tấm gương mẫu mực, được quần chúng nhân dân tin yêu, nhưng ngày mai không chịu rèn luyện, giữ gìn thì anh có thể trở thành lực cản xã hội...

NGUYỄN ĐỨC TRÀ
 
Thăm dò ý kiến
Làm gì để đẩy nhanh dự án xây dựng khu lưu niệm Tự lực văn đoàn?
Tiếp tục để UBND thị trấn Cẩm Giàng làm chủ đầu tư
Giao Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch làm chủ đầu tư